Đại đức Thích Minh Niệm cho rằng ai cũng có tổn thương tâm lý, dù nhẹ hay nặng và "đứa trẻ bên trong" luôn tồn tại cùng mỗi người.
Thiền sư Minh Niệm dẫn dắt ý trên khi mở đầu tọa đàm "Nghệ thuật chữa lành đứa trẻ bên trong" lúc 14h ngày 14/8, trực tiếp trên Fanpage VnExpress và Fanpage chùa Giác Ngộ. Chương trình nằm trong khuôn khổ "Việt Nam ước mong" - chuỗi hoạt động vì trẻ yếu thế.
Theo thiền sư, "đứa trẻ bên trong" (Inner child) sẽ cùng ta đi qua năm tháng và có thể trỗi dậy bất cứ lúc nào. Một người dù đã trưởng thành, được ăn học đến nơi đến chốn, có hiểu biết, tri thức và công việc ổn định... đôi lúc vẫn có thể hành xử như trẻ con, mắc kẹt bởi nỗi đau quá khứ. Lời nói, sự xúc phạm, bạo hành hay thái độ chưa đúng mực của người lớn có thể in hằn trong tâm thức, nhất là giai đoạn trẻ chưa vững thân tâm, mong manh, dễ vỡ.
(Hơn 500 người lắng nghe phần trình bày của Đại đức Thích Minh Niệm. Ảnh: Nhật Thực)
Các khách mời xúc động khi nghe câu chuyện thanh niên 18 tuổi sụp đổ hoàn toàn lúc biết mẹ sắp xếp để cậu du học. Thiền sư tiết lộ bố mẹ cậu ly hôn khi con 2-3 tuổi, mẹ vì bận công việc đã gửi con cho bà ngoại và hứa sẽ đón bé về. Nhưng năm này qua tháng nọ, người mẹ thất hứa, đứa trẻ lớn lên với trái tim thương tổn, luôn có tâm lý bị bỏ rơi. Cậu không muốn du học và cho rằng đây là cách mẹ muốn đẩy mình ra khỏi cuộc đời mẹ một lần nữa. Một ngày nọ ở xứ người, thanh niên ấy đã nhảy xuống từ ban công, kết thúc cuộc đời ở độ tuổi đẹp nhất.
Sư Minh Niệm nhận định đứa trẻ bên trong thanh niên trên đã kết nối với ký ức ấu thơ, không thể thoát khỏi nỗi đau bị bỏ rơi. "Khi người lớn bỗng dưng trở thành đứa bé, ta không thể biết chuyện gì xảy ra với mình, dẫn đến kết cục đau lòng", thiền sư nói.
Sư Minh Niệm dẫn chứng nhiều trường hợp thầy từng tiếp xúc, trong đó có nữ dược sĩ công việc tốt, sinh hai con... bỗng một ngày hành xử như đứa bé mấy tuổi, không thể kiểm soát được cảm xúc (nóng giận bất thường), hành vi, về sau phải vào bệnh viện tâm thần. Thời thơ ấu, chị từng chịu nỗi đau bị bạo hành, luôn ám ảnh quá khứ.
Sư Minh Niệm cho rằng thế hệ 7x, 8x tâm thân vững vàng hơn lứa 9x hay 2000 trở về sau vì trưởng thành trong hệ sinh thái, môi trường an lành, thiên về nghĩa tình hơn là vật chất, không tivi hay internet. Tuổi thơ dù có bão giông, biến cố, cha mẹ nghiêm khắc... nhưng họ đủ lý trí để nhận diện cảm xúc, có bộ lọc tốt để sàng lọc lời mắng nhiếc, cái tát tai ấy tốt hay xấu. Khi trưởng thành, họ dần thấu hiểu tình yêu thương, chở che con của cha mẹ chứ không hẳn nhìn thấy những điều tiêu cực.
Hiện nay, hội chứng tâm lý lan tràn hơn xưa vì nhiều lý do: thời đại kinh tế bùng nổ, mọi người bận rộn kiếm tiền, không đủ thời gian chăm sóc gia đình hay quan sát con trẻ. Bên cạnh đó, công nghệ lên ngôi, liên tục kích hoạt cảm xúc, não bộ con người không kịp thích ứng nên dễ hình thành tổn thưởng.
(Sư Minh Niệm phân tích dù tuổi tác tăng lên, hoàn cảnh sống lẫn nhận thức thay đổi, em bé bên trong mỗi người vẫn ở đó. Khi gặp biến cố hay sự việc không như mong muốn, đứa trẻ ấy sẽ trỗi dậy, dẫn đến lối hành xử không như ngày thường, thậm chí họ không còn là chính mình. Ảnh: Nhật Thực)
Theo thiền sư, khi gặp bất ổn tâm lý, mọi người cần buông bỏ vật ngoài thân (điện thoại, công việc, chuyện tình cảm...) để nhìn sâu, tập trung quay về tìm hiểu chính mình. Nếu không thể tìm được câu trả lời, bạn cần đi gặp chuyên gia, nhờ họ gọi tên chính xác tổn thương, vấn đề bất thường đang gặp phải.
Có bốn bước chữa lành đứa trẻ bên trong: nhận diện (gọi đúng tên tổn thương); chấp nhận (ghi nhận trung thực tổn thương bên trong, không khinh ghét bản thân, không trốn tránh và thừa nhận vấn đề đang gặp phải... để có sự giúp đỡ cần thiết); thẩm nghiệm (nhìn sâu vấn đề, tập trung, quan sát); không đồng nhất (tách biệt với em bé bên trong, không để đứa trẻ ấy giật dây và trở thành chủ thể quan sát vấn đề).
Sư Minh Niệm khuyên mọi người thiết lập lại đời sống giàu phẩm chất, tiếp nhận nguồn năng lượng an lành để em bé bên trong không có cơ hội quay lại. Chỉ khi có khả năng "ngồi chơi với bất ổn tâm hồn", nhận diện nỗi đau và luôn trong tâm thế chủ động đón nhận đứa bé bên trong quay lại... ta mới có thể làm chủ hành vi, cảm xúc.
"Thừa nhận mình có vấn đề tâm lý (tức đứa bé bên trong) là bước đầu tiên của hành trình chữa lành. Nếu không thể tự vượt qua, bạn cần lên tiếng nhờ những người có khả năng, chuyên môn, hiểu biết phương diện này giúp đỡ mình. Không ai thương mình bằng chính mình", sư Minh Niệm cho hay.
Thiền sư cũng chỉ ra những lưu ý trong quá trình chữa lành. Quan niệm Phật giáo áp dụng liệu pháp tự nhiên, không dùng tác động bên ngoài mà do chính tâm thân mỗi người. Nếu tâm lành mạnh, cách bạn nhìn thế giới sẽ khác. Nếu tâm chất chứa nỗi đau, cách nhìn nhận mọi thứ xung quanh cũng khác. Cụ thể, cha mẹ nên tăng cường kiến thức nuôi dạy con, tìm hiểu tâm lý trẻ và tránh tối đa làm tổn thương con. Bên cạnh đó, bé cần hệ miễn dịch tâm hồn thật tốt, thiết lập cấu trúc thân tâm vững vàng, bộ lọc tốt để sàng lọc các tác nhân đến trong đời.
Sư Minh Niệm nhấn mạnh tâm là nguồn gốc khổ đau nhưng cũng chứa nhiều dược liệu như: hỷ, xả, từ bi, thảnh thơi, bình an... Nếu có thể gợi lên những tố chất đó, tâm sẽ được chữa lành. Bạn không thể vượt qua nếu cứ tìm tòi nguyên nhân gây khổ đau, truy cứu, đổ thừa hay có tâm thế trừng phạt người lớn...
Trích từ pháp thoại của thầy Minh Niệm.
# Thích Minh Niệm, # Minh Niệm, # Sư Minh Niệm, # Tổn thương, # Tổn thương bên trong, # đứa bé tổn thương, # chữa lành, # tâm lý, # Trị liệu tâm lý, # Chữa lành những tổn thương, # Phương pháp chữa lành của thầy Minh Niệm.
