Sách chữa lành ( healing) - Thiền sư và em bé 5 tuổi
PHẦN 1:
PHƯƠNG PHÁP TRỊ LIỆU
Đi với tổ tiên
Khi còn là em bé bốn tuổi, chúng ta có thể nghĩ rằng: ta chỉ là một đứa con nít bốn tuổi, non nớt bé bỏng. Tuy nhiên thực tế ta đã là một người mẹ, một người cha rồi. Tất cả những thế hệ quá khứ và tương lai đều đang có mặt trong cơ thể ta. Khi bước đi trên bãi cỏ xanh tươi của mùa xuân, chúng ta đi như thế nào để cho tất cả tổ tiên của chúng ta cùng bước với ta. Niềm an vui, hạnh phúc và tự do trong mỗi bước chân sẽ thấm nhuần năng lượng của các thế hệ tổ tiên và con cháu ta. Chúng ta đi bằng năng lượng chánh niệm. Mỗi bước chân, ta thấy được vô số thế hệ tổ tiên và con cháu đang cùng bước với ta.
Khi thở một hơi thở, chúng ta thấy nhẹ nhàng, tĩnh lặng và an lành. Chúng ta thở như thế nào để tất cả các thế hệ tổ tiên và con cháu cùng thở với ta. Chỉ khi đó ta mới đạt được phương pháp thở cao nhất. Chỉ cần một ít chánh niệm và chánh định là chúng ta có thể nhìn sâu và thấy được điều này. Ban đầu chúng ta có thể dùng phương pháp quán tưởng ( hình dung ) để thấy được tất cả tổ tiên đang cùng bước với chúng ta. Dần dần chúng ta không cần dùng phương pháp quán tưởng nữa. Mỗi bước chân ta đi, ta đều thấy được đây là bước chân của tất cả mọi người từ quá khứ cho đến tương lai.
Khi đang nấu một món ăn mà ta học được từ cha hay mẹ, hay từ nhiều thế hệ trong gia đình trao truyền lại, thì chúng ta nên nhìn vào đôi bàn tay của mình và mỉm cười bởi vì đôi bàn tay này là đôi bàn tay của mẹ, là đôi bàn tay của bà ngoại. Những ai đã từng làm món ăn này cũng đang có mặt và cùng làm với mình. Khi ở trong bếp nấu ăn, chúng ta hoàn toàn có thể thực tập chánh niệm được, chúng ta không cần phải vào thiền đường mới thức tập điều này.
Trong quá khứ, ông nội ta có chơi bóng chuyền không? Bà nội có chạy bộ mỗi ngày không? Bà nội có cơ hội thực tập an trú trong giây phút hiện tại trong khi bà đi bộ hoặc chạy bộ hay không? Khi chạy bộ ta cũng nên để cho bà nội chạy bộ với ta. Chúng ta mang trong mình tất cả tổ tiên của chúng ta trong lúc chạy bộ, trong lúc thiền hành hay khi an trú trong giây phút hiện tại. Có thể những thế hệ đi trước không có cơ hội để thực tập như vậy. Giờ đây, cho dù chúng ta đang đi bộ, chạy bộ, hay thở những hơi thở chánh niệm, chúng ta cũng đều có cơ hội mang niềm vui và hạnh phúc tới cho vô số thế hệ tổ tiên của chúng ta.
Khi ta băn khoăn trăn trở với hàng loạt những câu hỏi như: Tôi từ đâu đến? Tôi đang muốn điều gì? Cuộc sống của tôi có ý nghĩa gì? Và ta đau khổ bởi vì ta bị kẹt vào ý niệm ta là một cái ngã riêng biệt. Tuy nhiên, nếu quán chiếu cho sâu sắc, chúng ta có thể thực tập được vô ngã. Chúng ta có thể nhận ra rằng ta không có một cái ngã riêng biệt, ta liên hệ mật thiết với tổ tiên của ta, cũng như với tất cả các loài hữu tình và vô tình khác.
Tâm lý học Tây phương nhắm đến việc giúp tạo ra một cái ngã hiền thiện và ổn định, nhưng vì tâm lý hoặc Tây phương vẫn còn kẹt vào ý niệm ngã nên nó chỉ mang lại một ít chuyển hóa và trị liệu mà không thể đi xa được. Khi nào ta còn bị kẹt vào ý niệm về một cái ngã riêng biệt thì vô minh vẫn còn trong ta. Khi thấy được mối tương quan mật thiết giữa ngã và vô ngã thì vô minh được chuyển hóa, và khổ đau, giận dữ, ganh tị, sợ hãi sẽ biến mất. Nếu thực tập vô ngã, chúng ta sẽ giải đáp được những thắc mắc ở trên và có khả năng vượt thoát được những vấn đề làm cho con người khổ đau điêu đứng.
Chúng ta là sự tiếp nối của cả một dòng sinh mạng. Có thể cha mẹ chúng ta không có khả năng trân quý chúng ta đủ, nhưng ông bà, tổ tiên của chúng ta muốn ta ra đời. Sự thật là ông bà tổ tiên của chúng ta luôn muốn ta là sự tiếp nối của họ. Nếu biết được điều này, ta sẽ không khổ đau nhiều vì những cách hành xử không dễ thương của cha mẹ. Đôi khi cha mẹ ta cũng tràn đầy tình thương yêu nhưng có khi cũng đầy sự sân hận. Tình thương và sự sân hận này không phải chỉ do một mình cha mẹ tạo ra mà chúng được trao truyền từ tất cả các thể hệ đi trước. Thấy được điều này ta không còn đổ lỗi cho cha mẹ về những khổ đau mà cha mẹ gây ra cho ta nữa.
Tập khí
Mục đích của thiền tập là nhìn sâu vào sự vật để thấy được gốc rễ của chúng. Nhìn sâu vào bất cứ một hành động nào, ta cũng sẽ nhận ra được hạt giống của hành động đó. Hạt giống đó có thể là từ ông bà tổ tiên trao truyền lại cho ta. Bất cứ hành động nào ta làm thì tất cả tổ tiên của ta cũng đồng thời cùng làm với ta. Cha mẹ, ông bà, cố nội, cố ngoại cũng đang làm với ta. Tổ tiên của ta đang có mặt trong từng tế bào cơ thể ta. Có những hạt giống được gieo trồng trong suốt cuộc đời mình, nhưng cũng có những hạt giống được gieo trồng trước khi hình hài này biểu hiện.
Đôi khi chúng ta làm một điều gì đó không có cố ý, nhưng đó cũng là một hành động. Tập khí thúc giục chúng ta, khiến chúng ta làm những điều mà chúng ta không ý thức. Đôi khi ta làm mà ta không biết là ta đang làm. Có khi ta nói: " Tôi không muốn làm nhưng có cái gì đó thôi thúc tôi, nó mạnh hơn tôi, xúi giục tôi phải làm". Cái đó là hạt giống, là tập khí đã được trao truyền từ nhiều thế hệ trong quá khứ.
Chúng ta đã thừa hưởng rất nhiều. Nhờ chánh niệm mà chúng ta ý thức được những tập khí đã được trao truyền lại cho chúng ta. Chúng ta có thể thấy rằng ông bà cha mẹ chúng ta cũng có những yếu kém như chúng ta. Chúng ta có thể ý thức là những tập khí tiêu cực này có gốc rễ từ tổ tiên của ta mà ta không lên án hay phán xét. Chúng ta có thể mỉm cười với những yếu kém và tập khí của ta. Nhờ ý thức, chúng ta có khả năng chọn lựa và chúng ta có thể hành động bằng một cách khác. Chúng ta có thể chấm dứt vòng luẩn quẩn khổ đau ngay bây giờ.
Có thể trong quá khứ, khi thấy mình làm những điều vô ý mà ta đã được thừa hưởng từ ông bà tổ tiên là ta quay ra trách móc chính bản thân mình.
Ta thấy mình là một cá nhân, là một cái ngã biệt lập đầy khiếm khuyết vụng về. Nhưng giờ đây nhờ chánh niệm, chúng ta bắt đầu chuyển hóa và buông bỏ được những tập khí này.
Nhờ thực tập chánh niệm, chúng ta nhận ra được là ta đang hành động theo tập khí. Đây là ý thức đầu tiên mà chánh niệm đem lại. Sau đó, nếu tiếp tục thực tập, chánh niệm và chánh định sẽ giúp ta nhìn sâu để thấy được cội nguồn gốc rễ của hành động đó. Hành động đó có thể xuất phát từ những gì xảy ra hôm qua, hoặc là đã xảy ra cách đây 300 năm, có gốc rễ từ một trong những vị tổ tiên của ta. Một khi ý thức được hành động của mình, chúng ta có thể phán đoán được hành động này có mang lại lợi lạc hay không. Nếu không lợi lạc thì ta quyết định không lặp lại hành động này nữa. Nếu ý thức được tập khí trong ta, để ý hơn về những suy nghĩ, lời nói và hành động của mình thì chúng ta có khả năng chuyển hóa, không những cho bản thân mà còn cho cả tổ tiên ta nữa, ngưỡi đã gieo trồng hạt giống này. Chúng ta thực tập cho tất cả tổ tiên và con cháu ta, mà không phải chỉ cho một mình ta, ta thực tập cho toàn thế giới.
Nếu chúng ta có khả năng mỉm cưởi với những khiêu khích tức tối trong ta, ta sẽ ý thức được khả năng của mình, trân quý khả năng đó và tiếp tục thực tập như vậy. Nếu ta có khả năng làm được điều này thì tổ tiên của chúng ta cũng có khả năng mỉm cười với những gì tức tối khiêu khích trong họ. Nếu một người giữ được bình tĩnh, mỉm cười được với những khiêu khích tức tối trong lòng thì cả thế giới sẽ có được một cơ hội an lành, tốt đẹp hơn cho hòa bình. Điểm mấu chốt là chúng ta phải ý thức về hành động của chúng ta. Và chánh niệm sẽ giúp chúng ta hiểu được hành động này đến từ đâu, do đâu mà có.
Trích từ sách Thiền sư và em bé 5 tuổi của Thầy Thích Nhất Hạnh
# Sách thiền sư và em bé 5 tuổi, #sách chữa lành, # Chữa lành em bé bên trong, # healing, # Chữa lành tổn thương, # Chữa lành trầm cảm, # Sách Thích Nhất Hạnh, # Tổn thương cần chữa lành, # Chữa lành tâm hồn
